نوع تغذیه در كودكان دیابتی چگونه باشد؟

نوع تغذیه در كودكان دیابتی چگونه باشد؟

مهم‌ترین مشكلی كه در كودكان دیابتی باید مورد توجه قرار گیرد، تنظیم و هماهنگ كردن موادغذایی با انسولین دریافتی است. یكی از اساسی‌ترین نكاتی كه باید در این زمینه برای آن راهكار مناسبی اندیشیده شود، پاسخگویی به این تناقض است كه چگونه یك برنامه‌ غذایی مناسب تنظیم كنیم كه در عین حال كه منجر به كنترل دیابت می‌شود، محدودیتی برای نیازهای تغذیه‌ای كودك كه در سن رشد نیز است، ایجاد نكند.

برای اینكه دیابت در این كودكان كنترل شود، برنامه غذایی این كودكان باید به گونه‌ای چیده شود كه فقط حدود 10 درصد كمتر از نیاز واقعی خود كالری دریافت كنند. اصولی كه در این برنامه حاكم است، همان اصولی است كه برای كنترل دیابت باید به آن توجه شود. مصرف قندهای ساده باید بسیار محدود باشد یا به‌طوركلی از آن پرهیز شود.

حجم وعده‌های غذایی افراد دیابتی باید کاهش و دفعات آن افزایش یابد. 
در صورت نیاز، یك میان‌وعده اضافه برای آخرین ساعت‌های شب در نظر گرفته می‌شود كه معمولا یك نوع میوه است. این برنامه غذایی باید با توجه به دوز و نوع انسولینی كه پزشك تجویز می‌كند، تنظیم شود.
برای نوشتن برنامه غذایی باید از نظرات خود بیمار نیز استفاده كرد تا برنامه‌ای كه داده می‌شود با نیازهای روزمره زندگی كودك و برنامه زندگی‌ او مثل ساعات خواب، ساعات حضور در مدرسه و… مطابقت داشته باشد و این یك نكته بسیار مهم است.
پایه اصلی تغذیه در كودكان دیابتی باید بر مبنای كربوهیدرات‌های پیچیده باشد. بنابراین بیش از 50 درصد كالری دریافتی آنها باید با استفاده از خوراكی‌هایی همچون نان، برنج، ماكارونی و نظیر این مواد تامین شود. متاسفانه خانواده‌ها معمولا كودكان خود را از این مواد تغذیه‌‌ای محروم می‌كنند. كودكان دیابتی از نظر نوع میوه مصرفی خیلی با محدودیت مواجه نیستند ولی در مورد میزان و حجم مصرف باید مراقب باشند و نباید در یك وعده 3 یا 4 میوه میل كنند بنابراین مصرف میوه نیز باید با حساب و كتاب صورت گیرد و هماهنگ با برنامه غذایی باشد.
ترجیح ما این است كه كودكان دیابتی از شیرینی استفاده نكنند ولی كودكان شیرینی را از غذای اصلی بیشتر دوست دارند.
به همین دلیل توصیه ما این است كه كودكان دیابتی اگر هم خواهان استفاده از شیرینی هستند، از شیرینی‌های رژیمی بخورند ولی باید توجه كنند این شیرینی‌ها فقط قندشان رژیمی است و چربی و… آنها رژیمی نیست و باید كالری‌شان محاسبه شود تا بیشتر از نیازشان كالری و انرژی دریافت نكنند.
میزان مجاز مصرف قندهای ساده در این كودكان حدود 5 درصد كل انرژی دریافتی است. وقتی موادی مصرف شود كه دارای شاخص گلایسمی پایین هستند، هم احساس سیری بیشتری ایجاد می‌شود و هم بیمار لذت بیشتری می‌برد و هم قند خونش بهتر كنترل می‌شود.

میوه‌هایی مانند خربزه، انگور، هندوانه و موز نمایه گلایسمی بالایی هستند دارند و باید در مصرف آنها احتیاط كرد. میوه‌هایی مانند هلو، زردآلو، گیلاس و سیب نیز نمایه گلایسمی پایین دارند و مصرف آنها مجاز است. اما از مصرف آبمیوه‌ها باید اجتناب كنند. چون فیبر جدا شده و قندشان بالاست. به‌طور كلی كودكان دیابتی می‌توانند زندگی متعادل و خوبی داشته باشند.

 

باورهاي غلط درمورد شیر مادر

باورهاي غلط درمورد شیر مادر

باور غلط : با مصرف دارو، شیر مادر باید قطع شود.

اکثر داروها در شیر تاثیری نداشته و یا به مقادیر کم تاثیر می گذارند. در این موارد نباید شیر مادر را قطع نمود، اما باید توجه داشت که مصرف خودسرانه داروها توصیه نمی شود و قبل از قطع شیر باید با پزشک مشورت نمود.

باور غلط: مدفوع شل بدلیل نامناسب بودن شیر مادر است.

در تغذیه با شیر مادر، مدفوع شیر خوار شل است و ممکن است در هر نوبت تغذیه، بخصوص در روزهای اول تولد، شیرخوار دفع مدفوع داشته باشد.

 

باور غلط: در صورت گرم بودن هوا باید به شیرخوار آب یا آب معدنی داد.

در تابستان حتی اگر دمای هوا به 45 درجه سانتیگراد هم برسد، نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند، به آب اضافی نیاز ندارند.

 

باور غلط: نفخ شیرخوار به علت مصرف شیر مادر است.

در شیرخوارانی که با شیر گاو یا شیر خشک تغذیه می شوند، نفخ و درد شکم نسبت به نوادانی که شیر مادر را می خورند بیشتر است.

 

باور غلط: کم خوابی و عصبانیت شیرخوار به علت شیر مادر است.

تغذیه نوزاد با شیر مادر از طریق پستان، سبب ترشح ماده ای در مغز مادر می شود که مانند مواد آرامبخش سبب آرامش مادر می شود؛ به همین دلیل اکر شیرخواران و مادران در هنگام مکیدن پستان هر دو با هم به خواب می روند.

 

باور غلط: تغذیه با غذای کمکی قبل از چهار ماهگی، سبب افزایش رشد شیرخوار می شود.

اما واقعیت چیست شیرخوارانی که با شیر مادر تغذیه می شوند، تا شش ماهگی و حداقل چهار ماهگی نباید با ماده دیگری تغذیه شوند، چون تغذیه کمکی روند رشد را سرعت نمی بخشد و اگر قرار است تغذیه کمکی زودتر شروع شود، باید با پزشک مشورت نمود.

 

باور غلط: در صورت ترک نوک پستان، شیر مادر باید قطع شود.

ترک نوک پستان به علت وضعیت نامناسب تغذیه با پستان است و قطع تغذیه با شیر مادر سبب کاهش یا قع شیر مادر می شود. پس اصلاح وضعیت شیردهی توصیه می شود نه قطع آن.

 

باور غلط: در موارد عفونت پستان مادر، شیردهی باید قطع شود.

در عفونتهای پستان نباید شیر مادر قطع شود مگر اینکه مادر آبسه داشته باشد که چرک آن با شیر مادر مخلوط شود. حتی در موارد داشتن آبسه که جراحی هم شده باشد، نباید شیر مادر قطع شود.

 

باور غلط: در صورت باردار شدن، شیر مادر را باید قطع نمود.

در صورت حامله شدن، مادر می تواند حداقل تا 5 ماهگی به شیر دادن ادامه بدهد. توصیه می شود مادر تغذیه بهتری داشته باشد تا نیازهایش تامین شود.

 

باور غلط: در صورت مصرف قرصهای ضد بارداری، شیر مادر قطع شود.

قرصهای ضد بارداری تغییری در ترکیب شیر مادر ایجاد نمی کند و نیاز ی به قطع شیردهی نیست. برای اینکه شیر مادر کم نشود، از قرصهای Minipill  یا قرص بدون استروژن استفاده شود.

 

 

اولين روز زندگی نوزاد

 

اولين روز زندگی نوزاد

 

به محض اينكه سربچه شما پديدار شود پزشك مايع كيسه  جنيني را با يك حباب كوچك پلاستيكي از بيني و دهان نوزاد شما مي كشد. سپس بقيه بدن او بيرون آوردن خواهد شد. بند ناف با گيره بسته شده و قطع خواهد گرديد. بند ناف پايه هاي عصبي ندارد، بنابراين بچه شما لحظه اي را كه دريافت اكسيژن از خون شما را متوقف مي كند احساس نخواهد كرد. چنانچه بچه ي شما به محض دنيا آمدن گريه نكند هق هق نزند يا سرفه نكند پزشك شما او را خشك خواهد كرد. پشت يا دست او را جهت تحريك وي خواهد ماليد و سپس همين كه نخسين گريه يا سرفه خود را سر دهد او را به شما يا يك پرستار مي سپارد. بعد از آن در عرض چند دقیقه زایمان جفت اتفاق می افتد  اين فرآيند در صورتي كه بچه شما شروع به شير خوردن از سينه شما كند تسريع خواهد شد. مكيدن باعث مي شود بدن شما اكسي توسين بيشتري توليد میكند تا به رحم شما كمك كند انقباض را پايان دهد. در حيني كه شما جفت را فارغ مي شويد يك پزشك با پرستار سلامت بچه ي شما را بررسي مي كند. (بررسي علائم بلوغ بدن و اعضاي آن و عدم وجود نقائص مادر زادي) پزشك براي كمك به انعقاد طبيعي خون بچه، ويتامين «k» به او تزريق خواهد كرد. نوزادان در نخستين ساعات حيات هوشيار هستند و بچه شما ممكن است به اندازه ي كافي بيدار باشد كه بمكد. اگر از سينه ي خود شير ميدهيد، او خود را با آغوز تغذيه خواهد كرد. مايع رقيق زرد رنگي كه زودتر از شير از پستان شما خارج مي‌شود. اغلب بچه ها پس از زايمان عميقاً به خواب مي روند و بيدار كردن آنها مشكل است. همين كه وي مي خوابد پرستاران مراقب درجه ي حرارت تنفس، قواي عضلاني و سطح فعاليت او خواهند بود.

 

اوريون

اوريون

واكسن MMR شيوع را كمتر كرده اما اگر واكسن سرخك، سرخجه و اوريون دريافت نشده باشد احتمال ابتلا وجود دارد. بيماري در كودكاني كه واكسن دريافت نكرده اند نيز ديده شده زيرا برخي ويروسها توان بيماري زايي زيادي دارند.

محل درگيري: غدد بزاقي گونه

علائم: تورم و درد در ناحيه زير گوش و خط فك يك طرفه يا دو طرفه، يا ممكن است يك طرف بعد از چند روز از طرف ديگر درگير شود. تب و سردرد، گوش درد، كاهش اشتها، تب و درد هنگام بلعيدن غذا

شيوع: در صورت تزريق واكسن MMR بسيار ضعيف است. مگر اينكه واكسينه نشده يا واكسيناسيون كامل نبوده باشد.

عوارض: عوارضي مثل آنسفاليت، مننژيت، التهاب پانكراس يا كاهش شنوايي گزارش شده اما بسيار نادر است. التهاب دردناك بيضه يا اوركيت كه سبب نازايي در آينده ميشود كه آن بسيار نادر است. التهاب بيضه‌ها معمولا در پسرهاي كمتر از 10 سال ديده ميشود. التهاب تخمداني در دخترها بعد از بلوغ ديده ميشود اما معمولا موجب نازايي نميشود.

انتشار: تماس با فرد آلوده مستقيم و غير مستقيم (اسباب بازي) ، سرفه و عطسه، 2 تا 3 هفته بعد از معرض ويروس قرار گرفتن علائم پديدار ميشود.

9 روز پس از پديدار شدن علائم ويروس يا چند روز قبل از اينكه علائم بيماري ظاهر شوند زمان انتقال است. با يك بار گرفتن اوريون احتمال ابتلاي مجدد كاهش مي يابد.

درصورت شك به اوريون چه كار بايد كرد؟

مراجعه به پزشك و پزشك نيز بايد اوريون را به مراجع بهداشتي گزارش كند تا از انتشار جلوگيري شود. مدت زمان بهبودي 10 تا 12 روز است. مصرف دارو فقط با تجويز پزشك است اما درمان خاصي ندارد. مصرف مايعات افزايش يابد به جز نوشيدني‌هاي ترش يا حاوي تارت كه نبايد مصرف شوند و قراردادن كمپرس يا حوله گرم در محل تورم براي كم كردن درد.

نكته: در صورت سختي گردن، تهوع، استفراغ، كاهش شنوايي يا بالارفتن تب يا تشنج ناشي از تاب يا مشكل تنفسي و كبود شدن حتما بايد سريعا به پزشك مراجعه شود (توسط اورژانس) با واكسيناسيون به موقع و حتي يك نوبت ديگر در 4 تا 6 سالگي ميتوان تا حد زيادي از بيماري پيشگيري نمود.

 

اقدامات اوليه براي خفگي اطفال

اقدامات اوليه براي خفگي اطفال

CPR صحيح بسيار مهم است. زماني كه فرزند شما ممكن است در اثر ورود موادغذايي يا اسباب بازي يا‌ آب استخر به مجاري تنفسي و يا پيچيده شدن طناب يا نخ پرده دچار خفگي شود اين مسئله نمود پيدا خواهد كرد.

پس اين مراحل را به درستي ياد بگيريد.

دستورالعمل براي كودكان زير يك سال مي باشد كه به علت انسداد راه هوايي دچار خفگي شده اند:

  • ارزيابي وضعيت: اگر فرزند شما توانايي گريه،‌سرفه و جيغ را به طور ناگهاني از دست داده ممكن است مسير تنفسي بند آمده باشد توسط يك شيء خارجي، پس براي بيرون‌آوردن دست به كار شويد. اصوات عجيب از حلق و رنگ قرمز شدن پوست يا آبي از نشانه هاي آن است.

در صورت سرفه و استفراغ، مسير تنفسي كامل بسته نشده، پس اجازه دهيد سرفه كند تا مسير باز شود

اگر كودك قادر نيست با سرفه اين كار را انجام دهد سريعا يك نفر به اورژانس اطلاع دهد. و شما ضربات پشت و فشردن سينه را شروع كنيد (به مرحله 2مراجعه شود) در صورت تنها بودن 2 دقيقه با كودك باشيد و بعد سريعا به اورژانس اطلاع دهيد.

اگر مشكوك به تورم حلق هستيد يا واكنش آلرژيك به شيء خورده شده و يا فرزند شما بيماري قلبي دارد نيز حتما با اورژانس تماس بگيريد

  • سعي به خارج كردن شيء با ضربات به پشت و فشار به سينه:
  • نگه داشتن سر و گردن با كف دست، قرار دادن فرزند روي بازو و صورتش رو به پايين
  • دستي كه كودك را نگه داشته ايد به ران خود تكيه دهيد
  • سر پايين تر از بقيه قسمتها باشد و با پاشنه دست خود 5 ضربه به پشت و بين دو تيغه شانه وارد كنيد تا شيء خارج شود از جايي كه گير كرده است.
  • سپس دست آزاد خود را روي پشت كودك قرار دهيد در حاليكه ساعد شما در مسير ستون مهره‌ها قرار دارد. بعد از آن كودك را به آرامي در حاليكه سر و گردنش را نگه داشته‌ايد برگردانده و در حاليكه دست خود را به ران تكيه داده‌ايد، صورت كودك را رو به بالا نگه داريد ولي پايين تر از بقيه قسمتهاي بدن باشد. نوك 2 تا 3 انگشت را روي خط فرضي بين دو نوك سينه‌هاي كودك بگذاريد و 5/2 تا 5/3 سانتيمتر به پايين فشار دهيد و وقتي سينه به حالت اول برگشت دوباره اين كار را تا 5 مرتبه به آرامي تكرار كنيد.